AYIN KONUSU

Ayın Konusu

Anasayfa / Ayın Konusu
Çoğul gebelikler günümüzde başarısızlık olarak değerlendirilmektedir. Çünkü çoğul gebeliklerde ikiz gebelik dahil anne ve bebeği ilgilendiren ciddi komplikasyonlar ortaya çıkmaktadır. Bizim toplumumuzda ise olguların büyük bir kısmı bu riskleri bilmediklerinden veya göz ardı ettiklerinden yaşa bakılmaksızın iki embriyo transferi talep etmektedirler.

Çoğul gebeliklerin riskleri nelerdir? İki embriyo transferi yapmak gebelik şansını arttırır mı?

Haziran 2020

İnfertilite sorunu yaşayan ve tüp bebek denemesi ile çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin için en büyük beklenti kısa vadede canlı doğum ile sonlanabilecek sağlıklı bir gebelik elde edebilmektir. Tüp bebek uygulayacak hekimler için ise en önemli nokta bu hedefe ulaşırken hasta için en emniyetli tedavi şeklini seçebilmektir. Bu amaçla özellikle genç olgularda seçilmiş, en iyi tek embriyo ile gebelik elde edilmesi hedeflenir. Amaç sağlıklı ve tek gebelik elde etmektir. Çoğul gebelikler günümüzde başarısızlık olarak değerlendirilmektedir. Çünkü çoğul gebeliklerde ikiz gebelik dahil anne ve bebeği ilgilendiren ciddi komplikasyonlar ortaya çıkmaktadır. Bizim toplumumuzda ise olguların büyük bir kısmı bu riskleri bilmediklerinden veya göz ardı ettiklerinden yaşa bakılmaksızın iki embriyo transferi talep etmektedirler.  Çalışmalar çoğul gebeliklerde erken doğum riskinin tekil gebeliklere göre 4 kat artığını göstermektedir.

Çoğul gebeliğe bağlı komplikasyonlar:

  • Prematür (erken) doğum
  • Solunum problemleri
  • Bedensel ve zihinsel gelişme geriliği
  • Sindirim sistemi problemleri
  • Nekrotizan enterokolit
  • Beyin kanaması
  • Serebral palsi
  • Retinopati, görme kaybı
  • Sepsis
  • Doğumsal anomali

Doğum haftası ne kadar erkense bu komplikasyonların şiddeti o kadar artmaktadır. Prematür doğan bebeklerde düşük doğum ağırlığı izlenmektedir, uzun süre yeni doğan yoğun bakım ünitesinde tedavi edilmeleri gerekir. Yoğun bakım ünitesinde uzun süreli tedavilerin maliyetlerinin yüksekliği finansal açıdan altından kalkılması zor bir süreci beraberinde getirir.

Çoğul gebeliklerde annede oluşan komplikasyonlar

  • Hipertansiyon
  • Diabetes mellitus
  • Anemi
  • Hastanede yatış süresinde artış
  • Sezaryen ile doğum oranlarında artış
  • Doğum öncesi ve sonrası kanama gibi hayati tehdit edici komplikasyonların görülme sıklığı artar.

Çoğul gebeliklere bağlı komplikasyonlardaki artış hem dünyada ve hem de ülkemizdeki sağlık otoriteleri için alarm verdiğinden birçok ülkede yönetmeliklerle transfer edilecek embriyo sayısı ile ilgili kısıtlamalar getirilmiştir. Ülkemizde de 6 Mart 2010 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğe göre transfer edilecek embriyo sayısı 35 yaşın altında ilk iki uygulamada bir embriyo, ikiden fazla uygulamalarda ise maksimum iki embriyo transferine, 35 yaş üstündeki kadınlarda ise tüm uygulamalarında maksimum iki embriyo transferine izin verilmiştir.  Bu sınırlama ile fazla sayıda embriyo transferi yapılarak anne ve bebek sağlığını tehlikeye atan yanlış uygulamaların önüne geçilmesi hedeflenmiştir. Ancak yönetmelik genç kadınlara iki uygulama sonrasında iki embriyoya kadar transfer yapılabilmesine izin verdiğinden, 35 yaş altı iki denemesi başarısız olmuş bu genç olguların ve 35 yaş üstündeki tüm kadınların ısrarla iki embriyo transferi istemelerine yol açmıştır. Yönetmelikte ayrıca transfer edilecek embriyoların kalitesi ve günü ile ilgili herhangi bir yönlendirme bulunmamaktadır. Yönetmeliğe uyularak yapılan transferlerde merkezimizdeki 35 yaş altı genç kadınlarda ikiz doğum oranı dramatik bir şekilde artış göstermiştir. Tek embriyo ile ikiz doğum oranı %1,1 iken bu oran iki embriyo transferi yapılan kadınlarda dramatik bir artış göstererek %47,2’ye yükselmiştir. 35-42 yaş arası kadınlarda ise iki blastosist ile ikiz doğum oranları %28,1 olarak her 3 kadından birinde ikiz doğum ile sonlanmıştır, bu vakalardaki tek blastosist transferi ile ikiz doğum oranı ise sadece %1,8 olarak bulunmuştur. İki embriyo transferi ile ikiz doğum oranları tehlikeli bir biçimde artış gösterirken gebe kalma yönünden tek ve iki embriyo verilmesi arasında hiçbir farklılık gözlenmemiştir.

 Memorial Şişli Tüp Bebek ve Üreme Genetik Merkezinde tek embriyo transferine önem verilmesiyle ikiz canlı doğum oranı 2005 yılında %38,7’den yıllar içerisinde azalarak 2018 yılında %4,9’a gerilemiştir.


Merkezimizde iyi rezervli olgularımızda blastosist döneminde tek embriyo transferi stratejisini uyguluyoruz. İyi kalitede embriyoyu seçebilmek için embriyoları kültür ortamında embriyoları 5. ya da 6. güne kadar geliştiriyoruz. 35 yaş ve altındaki genç kadınlarda tek blastosist transferi öneriyoruz. 38 yaş ve üzerinde olan kadınlarda ise embriyolarda artmış kromozomal bozukluk riski ve buna bağlı gebelik şansının azalması ve düşük riskinin artması nedeni ile Preimplantasyon Genetik Tanı (PGT) yaparak kromozomları normal olan tek embriyoyu transfer etmeyi böylece hem yüksek gebelik şansı oluştururken hem de çoğul gebeliklerin önlenmesini amaçlıyoruz.

Dr. İpek Nur Balın Düzgüner

SAYFA BAŞINA DÖN